Πέμπτη, 29 Αυγούστου 2013

Ἅι – Γιάννη τὸν «Θερμολόγο»

Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, «Ἅγιέ μου Γιάννη, γιάνε το…». Ἴσως ὁ Ἰωάννης νὰ μὴν εἶναι τόσο γνωστὸς ὡς θεραπευτής, ὅμως ὁ λαὸς τὸν ἔχει συνδέσει καὶ μὲ τέτοιες ἱκανότητες. Εἶναι γνωστὸ αὐτὸ ποὺ λέγεται γιὰ κάποιον ποὺ ἔχει χάσει τὰ λογικά του: «αὐτὸς εἶναι γιὰ τὸν Ἅι – Γιάννη». Ἴσως αὐτὸ νὰ λέγεται ἐπειδὴ ὁ Ἅγιος στὰ μάτια τῶν συγχρόνων του (ποὺ δὲν μποροῦσαν νὰ καταλάβουν τὴν Θεία θέρμη ποὺ τὸν πυρπολοῦσε), νὰ ἔμοιαζε λίγο μὲ «ἀλλοπαρμένο». Στὸν Ἅι – Γιάννη τὸν καβαλάρη, τάζουμε γιὰ νὰ φύγει κάτι ποὺ ἔχει μπεῖ στὸ μάτι μας ἢ γιὰ νὰ «γιάνει» τὸ «κριθαράκι». Τὸν Ἅι – Γιάννη τὸν λένε ἀκόμα καὶ «Θερμολόγο», «Ριγολόγο», «Παροξυσμό», «Κρυατίδη», γιατί πιστεύουν ὅτι γιατρεύει τὴ θέρμη καὶ τοὺς σπασμοὺς ποὺ δημιουργεῖ ἡ ἐλονοσία. Παλιὰ ἔβαζαν τὸ εἰκόνισμά του σὲ τρεχούμενο νερὸ καὶ μὲ αὐτὸ τὸ ἁγίασμα προσπαθοῦσαν νὰ γιατρέψουν τὴν ἀρρώστια (ἀλληγορία τῶν ἱερῶν ὑδάτων τοῦ Ἰορδάνη). Ἐπίσης ὁ Ἅγιος Ἰωάννης προστατεύει τοὺς νονοὺς καὶ τὶς κουμπαριές. Ἄλλη λαϊκὴ παραδοσιακὴ παραλλαγὴ εἶναι ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Κλήδονας, ὁ ριζικάρης, ποὺ βοηθᾶ στὰ μαντέματα καὶ φανερώνει τὰ μελλούμενα.  ( 7 Ἰανουαρίου, 24 Ἰουνίου, 29 Αὐγούστου).                                                                                        Στις 29 Αυγούστου γιορτάζεται η Αποτομή της Κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου και Βαπτιστού, του Αη Γιάννη του Αποκεφαλιστή κατά το λαό. Λένε πως όταν τον αποκεφάλισαν το ακέφαλο σώμα του έτρεμε και ταραζόταν και από εκεί πρωτοβγήκαν δύο αρρώστιες, η ελονοσία και οι θέρμες. Λένε ότι ο πρώτος που αρρώστησε από θέρμες ήταν ο ίδιος ο Ηρώδης. Αυτές τις αρρώστιες που συνοδεύονται από πυρετό, ρίγη και τρέμουλο λένε πως μόνο αυτός ο άγιος γιατρεύει. Γι’ αυτό τον λένε Ριγολόγο, Θερμολόγο, Παροξυσμό και Κρυαδίτη. Αυτοί που του ζητούν βοήθεια του τάζουν κερί, λάδι, λιβάνι, κόκορα ή κατσίκι, νηστεύουν ακόμα και το ψωμί. Ακόμα κάνουν συμβολικές θυσίες. Αφού αποκεφάλιζαν ένα κόκορα, κρέμαγαν το κεφάλι του σε μια συκιά. Αλλοι παίρνουν μια τρίχα του κεφαλιού τους ή ένα κομμάτι ύφασμα από τα ρούχα τους και το κρεμάν σε λυγαριά. Με αυτές τις μεθόδους η αρρώστια φεύγει και πάει σε ένα ζωντανό ή αντικείμενο.
Την ημέρα της γιορτής πολλοί νηστεύουν. Όταν νηστεύουν δεν τρώνε μαυριδερές τροφές όπως μούρα, ελιές, μαύρο σταφύλι, μαύρα σύκα, μαύρο κρασί, γιατί λένε πως πήραν το χρώμα τους από το αίμα του αγίου. Ακόμα δεν τρώνε καρύδια, αφού έκοψαν το καρύδι του. Δεν κόβουν με μαχαίρι καρπούζι και ψωμί γιατί θυμίζει τον αποκεφαλισμό. Αν ο πιστός δεν τα τηρήσει αυτά τότε στο σώμα του εμφανίζονται μαύρα σπυριά.